Skip Ribbon Commands
Skip to main content
Cổng thông tin du lịch Ba Bể - Bắc Kạn kính chào quý khách Tiếng Việt English

Tết mùng 3 tháng 3 âm lịch và tết Thanh Minh của đồng bào các dân tộc tỉnh Bắc Kạn

( Cập nhật lúc: 26/03/2020  )

Tiết Thanh minh là một khái niệm trong công tác lập lịch của các nước phương Đông chịu ảnh hưởng của nền văn hóa Trung Hoa cổ đại. Nó là một trong số hai mươi tư tiết khí của các lịch Trung QuốcĐài LoanViệt NamNhật BảnTriều Tiên.

 

Vì lịch của người Trung Quốc, cũng như Việt Nam cổ đại, bị nhiều người lầm tưởng là âm lịch thuần túy nên rất nhiều người cho rằng nó được tính theo chu kỳ của Mặt Trăng quay xung quanh Trái Đất. Trên thực tế lịch Trung Quốc cổ đại là một loại âm dương lịch nên nếu giải thích theo thuật ngữ của lịch hiện đại ngày nay (lịch Gregory) thì nó được tính theo vị trí của Trái Đất trong chu kỳ chuyển động trên quỹ đạo của mình xung quanh Mặt Trời. Nếu tính điểm xuân phân là gốc (kinh độ Mặt Trời bằng 0°) thì điểm diễn ra hay bắt đầu tiết Thanh minh là kinh độ Mặt Trời bằng 15°. Do vậy, tiết Thanh minh thực tế được tính theo cách tính của dương lịch hiện đại và nó thông thường bắt đầu vào ngày 4 hoặc 5 tháng 4 dương lịch tùy theo từng năm.

 

Theo quy ước, tiết thanh minh là khoảng thời gian bắt đầu từ khoảng ngày 4 hay 5 tháng 4 khi kết thúc tiết xuân phân và kết thúc vào khoảng ngày 20 hay 21 tháng 4 trong lịch theo các múi giờ Đông Á khi tiết Cốc vũ bắt đầu.

 

Năm nay, với đồng bào các dân tộc vùng cao Bắc Kạn nói riêng, đồng bào dân tộc các tỉnh phía Bắc nói chung (chủ yếu là người tày và cả người kinh đã sống ở Bắc Kạn lâu năm); dù ai đi đâu, ở đâu nhưng đến ngày mồng 03 tháng 3 Âm lịch hằng năm, đều cố gắng về với gia đình để tảo mộ, thể hiện bổn phận của con cháu nhằm tưởng nhớ đến công ơn dưỡng dục của cha ông- những người đã khuất.

 

Riêng đối với dân tộc Dao thường đi tảo mộ vào ngày Tết Thanh Minh; năm 2020, tết Thanh Minh bắt đầu từ ngày 4/4 dương lịch, tức ngày 12/3 âm lịch. Tức ngày Mậu Dần, tháng Canh Thìn, năm Canh Tý, là ngày Nguyên vũ hắc Đạo, trực Thu, nói chung cũng khá tốt để triển khai các công việc.

 

 Vào ngày Tết Thanh Minh, mọi người thường tổ chức tụ họp để làm lễ tảo mộ, thăm viếng và dọn dẹp mộ phần của ông bà tổ tiên mình. Thắp những nén hương thơm ngát, cắm và đặt những bông hoa hay bó hoa tươi đẹp lên ngôi mộ sau khi đã xong công việc dọn dẹp cho ngôi mộ. Ngày Tết Thanh minh được người dân nơi đây hết sức coi trọng, vì đây là dịp để con cháu hướng về tổ tiên, cội nguồn.

 

Mâm lễ cúng tảo mộ được chuẩn bị chu đáo, gồm có: Chai rượu, gà, xôi Đăm Đeng (loại xôi nhiều màu sắc, đặc trưng của khu vực miền núi phía Bắc), các loại bánh trái đặc trưng của vùng cao: Bánh trứng kiến, bánh lá ngải, bánh mật, bánh gai…. Tết Thanh Minh là dịp duy nhất trong năm đồng bào dân tộc nơi đây sửa sang, quét dọn phần mộ của gia đình, dòng tộc. Họ dọn dẹp bụi rậm, rẫy hết cỏ hoang, cỏ dại và đắp lại nấm mồ cho đầy đặn, làm cho những ngôi mộ của ông bà tổ tiên được khang trang, sạch sẽ. Sau đó các cụ già, người lớn tuổi trong gia đình thắp hương, tiến hành khấn vái mời ông bà, tổ tiên về nhận lễ và phù hộ cho toàn thể gia khuyến.

 

Ảnh Xôi Đăm Đeng

 

Ảnh Bánh La Ngải

Phần lớn các ngôi mộ đều ở trên sườn đồi, núi xa nhà, nên hầu hết các gia đình sau khi tảo mộ, làm lễ xong thường thụ lộc ngay bên phần mộ của tổ tiên. Mọi người cùng nhau uống rượu và kể cho con cháu mình nghe chuyện về người đã khuất, tưởng nhớ và nhắc nhau cùng cố gắng, chăm chỉ học tập, lao động.

 

ảnh người dân đi tảo mộ 

 

Ngày tết mùng 3 tháng 3 âm lịchngày Tết Thanh Minh hằng năm đã được đồng bào dân tộc vùng cao Bắc Kạn gìn giữ và lưu truyền qua bao thế hệ, trở thành một nét đẹp văn hóa không thể phai nhạt cho tới ngày nay./.

Tác giả:  Bình Nguyên
Nguồn: 
Sign In